Zdjęcia
wykonane przez SB podczas likwidacji drukarni „HUTNIKA”
w 1983 roku.
po
kliknięciu myszką
na
miniaturce zostanie
ona
powiększona
Zachowany do dziś sprzęt
poligraficzny „Hutnika”
Ramka
„Zomorządności”
i matryca białkowa
wróć
do strony
głównej
(kliknij na obrazku aby
powiększyć)
Piątkowe popołudnie. Placyk
od strony B1 tuż przy kościele na Szklanych Domach. Pod pomnikiem drukarzy
i niezależnej prasy podziemnej garstka ludzi. Tak jak zapowiadał Leszek
Jaranowski – bez kamer, dziennikarzy, radia i telewizji – ich wczorajszym
zaangażowaniem i pracą dzisiaj interesują się tylko oni sami i garstka
historyków. A przecież nie musieli tego wszystkiego robić. Nie musieli się
organizować, ukrywać, konspirować, drukować i kolportować. Ryzykowali
wiele. Karierę, pracę zawodową, rodzinę, dobre imię. Ale chwała za to, że
im się chciało! I pamięć. To im się należy. W szczególności tym, którzy
dość młodo w ostatnich latach odeszli na zawsze — tak pisze na swoim blogu
1949.pl
Maciej Twaróg.
W ostatni weekend maja zwyczajowo przypada
„Dzień Drukarza”. Pamiętaliśmy o tym święcie w czasach
stanu wojennego i następnych lat walki o „Niepodległą”.
Pamiętamy i teraz.
***
W dniu 28 maja 2009 roku po raz kolejny spotkaliśmy się przy pomniku
Prasy Niezależnej. Wartę honorową pełnili harcerze z ZHR-u. Modlitwę za zmarłych przyjaciół, „braci
drukarzy” poprowadził Ks. Tadeusz Isakowicz Zaleski. Przewodniczący
Solidarności Walczącej Kornel Morawiecki przesłał nam list na ten czas. Został
on odczytany przy pomniku:
Drukarze i kolporterzy z
tamtych lat!
Czym były gazetki
„Hutnika”, SW, LDPN-u, KPN-u, MRKS-u, FMW, gazetki zakładowe, studenckie i
szkolne w latach 80? Świadectwem wolności w nas i naszą walką o wolność. Wtedy
ścigali nas szpicle i SB-cy. Komuna szczęśliwie padła, ale gdzie nasza Polska
Solidarna?
Wczorajsza
„Rzeczpospolita” publikuje „Europejską kartę na rzecz wolności prasy”. Dokument
możliwy tylko w takiej Europie, do której budowy my drukarze i redaktorzy prasy
podziemnej przyłożyliśmy ręce i wałki. Myślę, że pod tą kartą moglibyśmy się
podpisać. Choć czegoś mi tam wyraźnie brakuje. Wtedy, w konspiracji
przeciwstawialiśmy się bezwzględnej dyktaturze panującej polityki. Dziś nad
naszymi mediami panuje względny dyktat kapitału i wielkich pieniędzy. Tego
tematu w Karcie jak na lekarstwo. Cenzurę pokonaliśmy, czy mamy się poddać
politycznej poprawności i komercji?
Poeta Solidarności Jerzy
Narbutt wzywał: „wolnej myśli, to już za nic nie daj”. Nie damy!
Z pozdrowieniami od Solidarności
Walczącej
Kornel Morawiecki
Wieńce i kwiaty, znicze i lampki. Krótka chwila
zadumy gdy Paweł Więcław zagrał na trąbce „Ciszę”. W rodzinnym kręgu trzymając
się za ręce odśpiewaliśmy Boże coś Polskę. Jeszcze tylko wspólne pamiątkowe zdjęcie.
***
W części nieoficjalnej, gość specjalny naszego
spotkania Paweł Orkisz śpiewał (dla ludzi z Nowej Huty legendarny) „Komentarz” i
inne pieśni. Drżenie serca odczuwam do tej pory pisząc te słowa.
kliknij na obrazku
aby obejrzeć
film (13 Mb) >>
Galeria foto
część I – przy pomniku prasy
część II – koncert
W portalu branży poligraficznej
o dniu drukarza w Nowej Hucie
DZIEŃ DRUKARZA – 2008
W dniu 30 maja spotkali się przy pomniku
Prasy Niezależnej byli drukarze, kolporterzy i wydawcy pism
niezależnych. Modlitwę za zmarłych przyjaciół, „braci
drukarzy” poprowadził Ks. proboszcz Ojciec Niward Karsznia.
Przybyli przedstawiciele Zarządu Regionu
NSZZ „Solidarność”, Komisji Robotniczej Hutników i wielu
redakcji pism podziemnych. Obecne były osoby z kilku największych
gazet stanu wojennego z Krakowa z: „Hutnika”,
Porozumienia Prasowego „Solidarność Zwycięży”,
„Biuletynu Młodzieży Walczącej”, „ABC Młodych”,
„Solidarności Grzegórzeckiej”, „Małej
Polski”.
Autor
tej strony był drukarzem podziemnej prasy.
Na
zdjęciu podczas druku
„Hutnika”.
(1.
kliknij myszką na obrazku aby powiększyć, 2. kliknij na
linku aby dowiedzieć się więcej o wybranej
gazecie)
Nie zapomnieli również koledzy
z Duszpasterstwa Hutników, Hutniczego Przedsiębiorstwa
Remontowego. Obecny był przedstawiciel Federacji Młodzieży
Walczącej z Gdańska Jarosław Podsiadło razem z krakowskimi
kolegami. Otrzymaliśmy wiele listów od drukarzy i
kolporterów z kraju i z
zagranicy.
Drukarze Now-ej (Niezależna Oficyna
Wydawnicza, Tygodnik Mazowsze) z Warszawy napisali:
...„jesteśmy
z wami myślą, duchem i modlitwą”.
Zostały złożone wiązanki kwiatów i
zapalono znicze. Nie było patosu, gorących przemówień i
wspomnień. Była modlitwa, pamięć i hołd.
Sama uroczystość trwała krótko, już po
40 minutach zebrani wokół pomnika oglądali wystawę Andrzeja
Dańki poświęconą polskiej walce w dążeniu do „Niepodległej”,
która zainstalowana została w pobliskiej szkole budowlanej.
Leszek
Jaranowski
BOGDAN
WŁOSIK– zginął 13 października
1982 r., zastrzelony przez SB-ka.
ADAM GRUDZIŃSKI– drukarz i kolporter nielegalnych ulotek. Jego ciało
znaleziono w domu, a władza nie zgodziła się na sekcję
zwłok.
ANDRZEJ SZEWCZYK
–
pobity dotkliwie przez patrol milicyjny. Zmarł po 52
dniach, nie odzyskawszy przytomności.
RYSZARD SMAGUR
– 1 maja 1983 r. trafiony pod kościołem Arka Pana w szyję
z bliskiej odległości. Zmarł w szpitalu.
MAREK DOMAGAŁA
– okoliczności jego śmierci pozostały niewyjaśnione.
EMILIA DADAŁA-AFENDA
– w więzieniu zapadła na ciężką chorobę, zmarła po
3 latach.
JACEK ŻABA– pracownik MPK. Nękany przez Służbę Bezpieczeństwa,
popełnił samobójstwo.
Uprzejmie
proszę o dokonanie darowizny na rzecz odnowienia nagrobka
Jacka Żaby. W pierwszej kolejności zostanie wykonany i zainstalowany krzyż
oraz tablica zaprojektowana przez zawodowego plastyka (pomaga nam w tym
dyrektor Muzeum AK - Adam Rąpalski). Konto
zgodziła się udostępnić krakowska Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu
Niepodległościowego.
Ten numer proszę przesyłać znajomym, którzy mogą pomóc:
FUNDACJA CENTRUM DOKUMENTACJI CZYNU NIEPODLEGŁOŚCIOWEGO
30-059 Kraków, Al. Mickiewicza 22
Przelew należy opisać np.: „Jacek Żaba”, „grób Jacka Żaby”,
„darowizna
na grób Jacka Żaby”.
Darowiznę na rzecz organizacji pożytku
publicznego, w tym darowiznę z
poleceniem, można odliczyć od dochodu. Chciałbym mocno podkreślić, że
Fundacja rozliczy nasze wydatki i gwarantuje ona swoim autorytetem, że ani złotówka
nie pójdzie gdzieś "na lewo" i nie zostanie zmarnowana na bzdury.
MICHAŁ
ŻUREK
– kierowca z MPK, członek KPN, przewodniczący KZ NSZZ „S” w MPK w
Czyżynach, internowany 13 grudnia 1981 r.
Należał
do tych pierwszych w Krakowie, którzy zakładali „Solidarność” w
1980 roku - był wtedy w MKZ. Był też jednym z pierwszych i głównych działaczy
Konfederacji Polski Niepodległej w Krakowie, odważny, bezkompromisowy, walczył
o niepodległą Polskę.
WŁODZIMIERZ
LISOWSKI – zmarł 13 lipca w
wyniku pobicia przez ZOMO i SB (podczas bestialsko spacyfikowanej demonstarcji
na krakowskim rynku)
EUGENIUSZ BYCHAWSKI
–
aresztowany 12 października 1982 r. za drukowanie i
kolportaż nielegalnych pism. Ciężko pobity na komendzie
podczas przesłuchania, stracił słuch. Zmarł w 1984 r.
ANTONI
ROSZAK „Wujek” – Poeta,
jeden z pierwszych w Polsce drukarzy podziemnych (NOW-a, "Biuletyn Dolnośląski"...),
drukarz wrocławskiej "Solidarności", człowiek wolny. Urodzony w
roku 1945 w Dachau. Odznaczony przez prezydenta Polski Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia
Polski.
dr
ANDRZEJ MAZURKIEWICZ – Od 1981 r. w KPN. Działał
w strukturach podziemnej KPN i „Solidarności”. Współwydawał
prase podziemną m.in. „Pobudka”, „Gazeta Polska KPN”,
„Czarno na Białym” i inne.
ANDRZEJ
BUTKIEWICZ – był odważnym działaczem Wolnych Związków
Zawodowych przed Sierpniem 1980 r. i za tę działalność usunięto go ze studiów.
W Sierpniu zorganizował Wolną Drukarnię Stoczni Gdynia, a następnie kierował
drukarnią gdańskiej „Solidarności” – niezwykle twórczo i
ofiarnie.
ANTONI
NIKODEM POSPIESZALSKI – dziennikarz, eseista i
filozof. Cichociemny, konspirator, więzień sowiecki, współpracownik
paryskiej „Kultury”.
ANDRZEJ
FEDOROWICZ – Pracę w podziemnej prasie rozpoczął
w 1982 r., w jednej z filii „Tygodnika Wojennego”, początkowo
jako drukarz, a następnie organizator druku. Do jego zasług należy
zorganizowanie grupy fotografików odpowiedzialnych za przygotowanie diapozytywów
na potrzeby „Tygodnika Wojennego”. Podjął się także
szkolenia fotografików w tym w zakresie poligrafii. Od jesieni 1983r., pełnił
funkcję szefa techniki „Tygodnika Wojennego”. Odpowiedzialny
był między innymi za funkcjonowanie centralnej drukarni „Tygodnika
Wojennego” oraz organizację druku. Był twórcą II Programu Radia
„Solidarność” dla którego wykonał także nadajniki. Organizator
różnych akcji w tym między innymi zagłuszanie pasma telewizyjnego
nadajnikiem radiowym o dużej mocy. Na potrzeby „Tygodnika
Wojennego” skonstruował maszynę do druku offsetowego. Założyciel i
w latach 1984-1990 kierownik organizacyjny wielonakładowego tygodnika ogólnokrajowego
pt. ”Przegląd Wiadomości Agencyjnych”.
ANDRZEJ
IZDEBSKI – 29 lipca 2008 roku o godz. 11. 35
zmarł w Klinice AM
przy ul. Śniadeckich w Krakowie. Żył lat 83. Ś. p. Andrzej Izdebski był
żołnierzem NSZ - AK, współpracownikiem KOR i od 1979 r. członkiem
Konfederacji Polski Niepodległej. Zakładał i działał w Solidarności. Założyciel
Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania w Krakowie.
Pełnił odpowiedzialnie szereg ważnych funkcji w KPN, m. in. był długoletnim
członkiem władz II-go Obszaru KPN i Centralnego Kierownictwa Akcji Bieżącej,
Kierownikiem II-go Obszaru KPN, przez wiele kadencji członkiem Rady Politycznej
Konfederacji.
Autor szeregu opracowań historycznych, w szczególności z historii Międzymorza
i stosunków polsko-ukraińskich. Drukarz i kolporter ulotek i prasy podziemnej
(1977-1988), autor artykułów w „Zomorządności” i piśmie KPN Małopolska
„Opinia Krakowska”. Więziony i wielokrotnie zatrzymywany przez
komunistów. Był długoletnim działaczem i członkiem
władz Związku Konfederatów Polski Niepodległej 1979 - 1989. Był wielkim
autorytetem dla wszystkich środowisk niepodległościowych Krakowa i
Małopolski. Był szlachetnym człowiekiem i wielkim patriotą. Całe długie życie
poświęcił Sprawie Niepodległości Polski.
WIESŁAW
MOSZCZAK – 28 lipca 2008 r. zmarł we Wrocławiu.
Był jednym z pierwszych drukarzy opozycji lat 70. we Wrocławiu. Drukował
„Biuletyn Dolnośląski”, był jednym z
drukarzy Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego
we Wrocławiu w 1980 r. Pracował w Zarządzie Regionu NSZZ „Solidarność”
we Wrocławiu. Współredagował gazetę plakatową „Nasze Słowo”.
To właśnie on drukował pierwsze numery pierwszego w
Polsce pisma stanu wojennego „Z Dnia na Dzień”.
Po dotkliwym pobiciu na początku lat 90. nigdy nie wrócił
do zdrowia.
JERZY
PSZON –
Drukarz
wydawnictw niezależnych SKS, KPN przed 1980 r. Drukował „Hutnika”.
KRZYSZTOF KORNAŚ
– (29.09.1964 - 21.11.2008)
Absolwent Technikum Chemicznego w Tarnowie,
student Akademii Rolniczej w Krakowie. Drukarz podziemnego pisma „Hutnik”.
Członek krakowskiego NZS-u, „Solidarnooeci Walczącej”. Współpracownik Federacji
Młodzieży Walczącej. Współtwórca studenckiego pisma „Index”. Projektant i
wykonawca wielu plakatów kalendarzy i znaczków „poczty podziemnej” Solidarności.
JAN
KRUSIŃSKI–
„Stańczyk” (10.03.1953-24.11.2008) drukarz „Solidarności
Dolnośląskiej”. Wieloletni szef (1984-1989) Radia Solidarności Walczącej.
Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Polonia Restituta.
TADEUSZ ROMANOWSKI– delegat na I Krajowy Zjazd NSZZ „Solidarność”. Współpracownik Solidarności
Walczącej. Autor i współwydawca „Repliki”.
DANUTA BERNADETTA POSTAWA– w dnia 2 marca 2009 roku zmarła w wieku 49 lat. Prawnik, współzałożycielka
Straży Miejskiej w Krakowie w 1990r.
Uczestniczka walki o niepodległość w szeregach KPN. Była dobrą Polką i
chrześcijanką – bezinteresowną, pracowitą i szlachetną. Więziona,
represjonowana, pozbawiana pracy przez SB-MO i agenturę komunistyczną – także
po 1990 r.
W jej domu rodzinnym w Krakowie – Pychowicach przez 10 lat mieściła się główna
konspiracyjna powielarnia II-go Obszaru KPN, drukująca przez lata również dla
podziemnej „Solidarności” Akademii Medycznej i P. S. K. oraz licznych
innych podziemnych komisji zakładowych „Solidarności”.
TOMASZ
WACKO
– w latach 1978-80
powielał literaturę SKS Wrocław i „Biuletyn Dolnośląski”; w Sierpniu `80 zorganizował
drukarnię MKS; po powstaniu Solidarności szkolił wielu zakładowych działaczy w
zakresie budowy i obsługi „ramki”; w stanie wojennym internowany przez cały
rok; po wyjściu – nauczyciel podziemnych drukarzy; w 1986 r. skazany na 1,5
roku więzienia za odmowę przysięgi wojskowej; zmarł tragicznie na emigracji w
Norwegii w 2003 r.
dr JERZY WOCIAL
– zmarł 31 maja 2009 w Warszawie. Filozof,
publicysta, tłumacz, działacz społeczny, członek zarządu warszawskiego Klubu
Inteligencji Katolickiej.
Od początku powstania Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA był jej jednym z
najaktywniejszych współpracowników. Początkowo niejednokrotnie wykonywał prace
introligatorskie. Później udostępniał mieszkanie na spotkanie zespołu
zarządzającego NOWĄ, pozyskiwał papier, pełnił funkcje łącznika, organizatora
prac wydawniczych i introligatorskich. W latach 70. był redaktorem i autorem
tekstów „Biuletynu Informacyjnego” i „Krytyki”. Internowany w stanie wojennym.
W latach 1982-83 był współtwórcą, redaktorem, publicystą pisma Kombinatu
Narzędziowego VIS - „Spojrzenie na...”. Współpracował z pismem „Bez Dyktatu”
jako autor i tłumacz. Publikował również w „Tygodniku Mazowsze”, „CDN-Głos
Wolnego Robotnika”. W latach 1985-89 był członkiem Społecznego Komitetu Nauki
przy NSZZ „S”. Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia
Polski.Miał 62 lata.
MACIEJ FRANKIEWICZ
–
zmarł 16.06.2009 W wieku 51 lat. Działacz
polityczny, samorządowy i sportowy, od 2002 roku wiceprezydent Poznania. W
okresie PRL był aktywnym działaczem Niezależnego Związku Studentów oraz
Solidarności Walczącej, organizatorem podziemia antykomunistycznego w
Wielkopolsce. Studiował na Politechnice
Poznańskiej, gdzie był inicjatorem powstania Niezależnego Związku Studentów. W
stanie wojennym - członek „Solidarności Walczącej”, i jej lider w Poznaniu. W
1982 roku w ramach Solidarności z internowanymi sam oddał się w ręce „władzy
ludowej”. W podziemiu, niezastąpiony organizator i drukarz. Przyjaciele i
znajomi mówili często o Maćku „Długi”, gdyż był bardzo pokaźnego wzrostu.
Kilkakrotnie zatrzymywany -
dwukrotnie brawurowo uciekał z komisariatów milicji obywatelskiej. Jak
wspominają jego współpracownicy, do historii przeszły jego spektakularne
ucieczki z aresztu i bezprecedensowe pościgi, jakie urządzały za nim organa
bezpieczeństwa państwowego.
Do historii przeszła na przykład jego ucieczka fiatem 126p po
schodach, wyskok z okna aresztu śledczego i udział w demonstracji w Zakładach
Cegielskiego, zakończony ciężkim pobiciem.
W czasie obchodów 25-lecia
„Solidarności Walczącej” (czerwiec 2007) odznaczony przez Prezydenta RP Lecha
Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za zasługi w walce o
niepodległość Polski i demokrację.
ZBIGNIEW KOWALIK
– były
wiceprzewodniczący Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Małopolska. W stanie
wojennym wieloletni kolporter prasy niezależnej m.in. „Hutnika”. Zmarł 10
sierpnia 2009 w wieku 69 lat po długiej i ciężkiej chorobie.
KRZYSZTOF GULBINOWICZ
–
urodził się 6 grudnia
1956 r. we Wrocławiu. Był jednym z pierwszych drukarzy powstającej we
Wrocławiu w latach 70. opozycji antykomunistycznej. Z czasem wyrósł na
cenionego publicystę politycznego i pisarza. Na uwagę zasługują zwłaszcza jego
opowiadania z cyklu bieszczadzkiego i syberyjskiego (wydane niedawno
„Pocztówki z Workuty”). Był drukarzem Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” we
Wrocławiu. Od początku stanu wojennego działał w podziemiu – w "Solidarności"
i „Solidarności Walczącej”, za co później, w roku 2007 został odznaczony
Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Był aktywny w przeciwdziałaniu
narkomanii (założył i prowadził poświęcone tej tematyce pismo „Dokąd
idziesz?”, a ponadto „Zero”). Współpracował z „Biuletynem Dolnośląskim”
(używał pseudonimów „Pytia”, „Młody robotnik”, „Józef Ziuk”). Był
zadeklarowanym patriotą. W ostatnim okresie
Krzysiek przeżywał szczyt pisarskiej płodności. Przygotowywał kilka nowych
książek, pisał kolejne opowiadania i felietony.
Zmarł 22 lub 23 listopada
2009. „Wyglądał, jakby spał, z rękami pod głową. Tyle, że na podłodze.” Lekarz
określił przyczynę śmierci jako niewydolność krążeniowo-oddechową.
JÓZEF RUDZIŃSKI ps.
„Ziutek”
– Zmarł 22
października 2009 r. we Wrocławiu. Urodził się w Wilnie w 1933 roku, od 60 lat
związany z Wrocławiem. Doktor chemii, magister filozofii. w latach 1983-1990
założyciel i organizator podziemnej Inicjatywy Wydawniczej Aspekt (IWA), autor
tekstów w „Obecności” (pod pseudonimem Michał Wrocławski). Wraz z żoną Danutą
prowadził w mieszkaniu działającą wiele lat podziemną drukarnię. W latach 90.
był przewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność pracowników AWF.
RAFAŁ GÓRSKI
– urodziny 22 września
1973 r. w Krakowie, zmarł 4 lipca 2010 r.
Działacz społeczny i niepodległościowy, publicysta,
animator ruchu anarchistycznego,
syndykalistycznego i ekologicznego. W latach 1988-1990 w Federacji Młodzieży
Walczącej i Organizacji Młodzieżowej KPN. Z uwagi na swoje KPN-owskie sympatie
nazywany w środowisku FMW „Młody Moczulski”. W drugiej połowie 1989 pełnił
obowiązki Szefa OM KPN w Krakowie. Aktywnie działał w KPN do 1991.
Wspólnie z Michałem Przyborowskim redagował pismo A-tak,
publikował w takich pismach jak: Inny Świat, Mać Pariadka, Przegląd
Anarchistyczny, Recykling Idei i Trybuna Robotnicza. W swoich tekstach
zajmował się historią syndykalizmu oraz teorią i praktyką demokracji
uczestniczącej.
LUCJAN KORNACKI(+2004)
ur.
28.05.1926 w Radziwiłce Gm. Młodzieszyn pow. Sochaczew. Od 1942 żołnierz AK
ps. „Jastrząb” (I pluton – I kompania 10 p. piechoty Łowickiej Obwód
Sochaczewski „Skowronek”). W 1946 roku został przyjęty do Technicznej Szkoły
Lotniczej. Został z niej usunięty z powodów politycznych i otrzymał tzw.
wilczy bilet. Od maja 1951 roku do sierpnia 1955 przebywał w więzieniu, jako
więzień polityczny. Po wyjściu podjął pracę w Warszawie, a w 1958 przeniósł
się do Siedlec. Od połowy lat 70-tych
kolportował ulotki i wydawnictwa KPN oraz „Placówkę”. W latach 1981-89
kolportował prasę niezależną i wydawnictwa podziemne.
Członek „S” od 1980 roku. Przewodniczący Komisji
Zakładowej „Solidarności” w Siedleckim Przedsiębiorstwie Budownictwa Ogólnego.
Delegat na Zjazd Regionu Mazowsze. Internowany 13 grudnia 1981 r. W 1983 roku
zorganizował tajną drukarnię w Marysinie koło Młodzieszyna. W latach 1982-1989
brał czynny udział w kolportażu prasy i wydawnictw niezależnych, uczestniczył
też aktywnie we wszelkiego rodzaju manifestacjach i akcjach protestacyjnych
organizowanych przez podziemie solidarnościowe. Za swoją działalność był
represjonowany. Rewizje w domu, zatrzymania przez SB na 48 godzin,
dyskryminowanie w miejscu pracy. Posiada status pokrzywdzonego nr 192/04
nadany przez IPN 13 lutego 2004 roku.
KRZYSZTOF KOZAK
(+1996)
Rocznik 1951. Członek „S” od 1980 roku w Podlaskiej Spółdzielni Inwalidów tak
zwanej „Sprężyny”. W latach 1982-89 mocno zaangażowany w działalność
podziemnej siedleckiej „Solidarności”. Wielokrotnie brał udział w akcjach
ulotowych, plakatowych i malowaniu napisów. Aktywny uczestnik wszelakiego
rodzaju demonstracji i manifestacji antykomunistycznych. W jego mieszkaniu
znajdowała się skrzynka kolportażowa prasy i niezależnych wydawnictw, z której
poza siedleckimi odbiorcami korzystała również między innymi Biała Podlaska,
Łuków i Łódź. W latach 1984-89 udostępniał mieszkanie do emisji audycji radia
„Solidarność” Siedlce. W czerwcu 1984 r. uczestniczył w akcji pomiaru
frekwencji w wyborach do Rad Narodowych zorganizowanej przez Siedlecki Komitet
Oporu Społecznego. Bazując na fałszywych dokumentach, organizował duże dostawy
papieru dla gazet i wydawnictw siedleckich („Gazeta Podlaska”, „Metrum”) i
warszawskich („NOWA”, „Tygodnik Mazowsze”, „Kos”, „CDN”). Nigdy nie należał do
żadnej partii politycznej. Był człowiekiem na którego zawsze można było liczyć
w potrzebie.
ZYGMUNT CZYŻEWSKI
(+1996)
Od 1980 roku członek NSZZ
„Solidarność” w Mostostalu Siedlce. Po wprowadzeniu stanu wojennego, w latach
1982-85 był kolporterem znaczków, ulotek, niezależnej prasy i wydawnictw na
terenie miasta i swojego zakładu pracy. Zmarł w 1996 roku.
ZBIGNIEW DUK
(+2003)
W latach 1980-1981 aktywnie działał
społecznie w Siedleckim Oddziale NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze. Po
wprowadzeniu stanu wojennego kolportował ulotki i prasę niezależną. Brał
udział w akcjach plakatowych. Był uczestnikiem wielu manifestacji
organizowanych przez siedleckie podziemie „Solidarnościowe”. Represjonowany
(zatrzymania, przesłuchania rewizje). Zmarł w 2003 roku.
EWA MICHAŁOWSKA
(+1999)
ur. 1960 r. Od 1980 roku
współpracowała i wspierała tworzące się struktury „Solidarności”. Po
wprowadzeniu stanu wojennego w latach 1981-89 kolportowała w Siedlcach i na
terenie całego Podlasia niezależną prasę ulotki, plakaty, znaczki i książki.
Zajmowała się też przywożeniem z innych miast (Warszawa, Lublin) do Siedlec
prasy i książek tam wydawanych. Aktywnie uczestniczyła w manifestacjach,
akcjach ulotkowych i plakatowych organizowanych przez siedleckie podziemie
solidarnościowe. Była współpracownikiem Siedleckiego Komitetu Oporu
Społecznego. W mieszkaniu jej matki odbywały się pokazy tzw. „Kina Domowego”.
Za swoją postawę wobec reżimowych władz spotykały ją represje. Była
wielokrotnie zatrzymywana na 48 godz. Kilka razy była skazywana przez Kolegium
do Spraw Wykroczeń. Pracując w Fabryce Narzędzi Skrawających „Vis” w Siedlcach
spotykała się z dyskryminowaniem za swoje przekonania przez zwierzchników.
JAKUB SKLEPIK
(+1995)
W latach 1981-83 redagował i wydawał
organ Mazowieckiej Konfederacji „Solidarność Podlasie” pt. „Podlasiak” (wyszło
12 numerów). Po 1984 r. czynny w strukturach podziemnych w Warszawie.
MIKOŁAJ KOSTECKI(+ 6.11.2009) Był Rektorem Wyższej Szkoły Morskiej i
pierwszym redaktorem „Solidarności Walczącej” Trójmiasto.
MACIEJ RYBIŃSKI – zmarł 22.10.2009. Laureat nagrody Kisiela, felietonista „Wprost”. UrodziŁ się 5 marca 1945 roku w Warszawie. W zawodzie debiutowaŁ jako
dziennikarz sportowy. Później zostaŁ felietonistą tygodnika studenckiego
„itd”. Po wprowadzeniu stanu wojennego został aresztowany, a władze PRL
obłożyły go zakazem wykonywania zawodu po tym jak nie przeszedł „pozytywnej
weryfikacji”. Od września 1982 roku przebywał na emigracji: w Niemczech i w
Wielkiej Brytanii. Pisał dla wielu pism emigracyjnych, m.in. „Kultury”
paryskiej, „Kontaktu”, „Dziennika Polskiego” i „Dziennika Zołnierza”, „Orła
Białego”, „Poglądu”. Po powrocie do kraju w roku 1989 pisał felietony do
tygodnika „Wprost”, „Faktu”, „Rzeczpospolitej” oraz „Gazety Polskiej”. W 2002
roku został laureatem Nagrody Kisiela (nagrodę przyznano mu za to, że „pisze,
bo myśli”).