fonografia w podziemiu

NIEZALEŻNE PUBLIKACJE FONOGRAFICZNE

PODZIEMIA SOLIDARNOŚCIOWEGO (1982-1989)

Paweł Orkisz z grupą „Pass” – „Komentarz”

Komentarz do kasety „Komentarz” w moim odczuciu byłby nie na miejscu. Dość powiedzieć – publikacja jest doskonała. Serdecznie dziękuję samemu autorowi za zgodę na jej upublicznienie.

Udostępnił Jan Żurek, kolega z nowohuckiego podziemia „S”. Autor kasety NOF (Nowohucka Oficyna Fonograficzna) nr 002.

Kaseta zawiera fragmenty autentycznych nagrań pochodzących min. z Archiwum Sekcji Informacyjnej TKRH NSZZ „Solidarność” Hil. Dokonano ich w latach 1982-1096. Wykonywano je na sprzęcie amatorskim, niejednokrotnie w bardzo trudnych warunkach. Stąd nie najwyższa jakość dźwięku. Materiały przedstawione dobrano tak, aby jak najwierniej oddawały skalę wydarzeń i atmosferę minionych lat w Nowej Hucie.

Kaseta z piosenkami czeskiego barda Karela Kryla. Rozprowadzana była w nowohuckim, podziemnym kolportażu. Wykonanie Antonina Krzysztoń i Andrzej Michalski. Przekład Martyna Miklaszewska. Oryginalna okładka kasety niestety nie wytrzymała próby czasu

***

Odkryłem niedawno w moim archiwum analogiczną okładkę kasety „Nowej” nr 033 – „Karek Kryl”

Aby pobrać plik lub posłuchać wystarczy kliknąć na napisie „STRONA A” lub „...B”

MISTRZEJOWICKI „BUNKIER”

W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku w Nowej Hucie aresztowano 23 osoby – działaczy „Solidarności” i opozycji. Nad ranem wszystkich przewieziono do więzienia w Nowym Wiśniczu. kilka godzin później te 23 nazwiska przeczytano na mszy świętej w bazylice oo. Cystersów w Mogile. 15 grudnia w parafii w Bieńczycach, w Arce Pana, organizowano już punkty pomocy (Arka była mocnym punktem opozycji w Nowej Hucie, z duszpasterstwem robotników, którym kierował ksiądz Władysław Palmowski).

***

Inny kościół w Nowej Hucie, Mistrzejowice. W czerwcu 1982 roku do księdza Jancarza, wtedy przewodnika duszpasterstwa ludzi pracy przy parafii, zgłosiło się kilka osób z KPN. Z jedną prośbą: o zorganizowanie głodówki w mistrzejowickim kościele. To miała być „głodówka solidarnościowa” – taki rodzaj łączności z tymi, których z Nowego Wiśnicza przewieziono do Załęża, gdzie rozpoczęli strajk głodowy. Ksiądz Jancarz się zgodził – tyle że nie na głodówkę, ale modlitewne czuwanie w ich intencji. Czuwanie rozpoczęło osiem osób. Każdego dnia przybywało ludzi. Ksiądz Jancarz powiedział: „To niech będzie ten czwartek. Ten, i następny, i kolejny. Czwartek za Ojczyznę”. Tak narodziły nam się te słynne msze czwartkowe. Odbywały się one w dolnym kościele. Ławek nie było wiele, więc stali. Żadnych organów, żadnego mikrofonu. Wystarczyła świetna akustyka i mocne gardła do śpiewania. Nikt nie mruczał pod nosem. W dolnym kościele dudniło setkami głosów. Przy bocznej ścianie powstał ołtarz „Solidarności” – delegacje związków zawodowych z dziesiątków zakładów pracy przywoziły świece. Oznaczone, opisane, z biało-czerwonymi wstążkami, z emblematem „Solidarności”. Mieli swoje świece dziennikarze, artyści, lekarze. Polmozbyt postawił swoją na feldze od fiata, Telpod – na oporniku. Dolny kościół był przestrzenią wolną, nigdy nieocenzurowaną. Do Nowej Huty przyjeżdżali artyści z całej Polski: malarze, pisarze, rzeźbiarze, fotograficy, aktorzy. Ci, którzy mieli dość cenzury i dość odwagi, żeby pokazać swoją sztukę w wersji nieocenzurowanej. Mistrzejowice ich zapraszały, Mistrzejowice przygarniały. Gośćmi byli: Przemysław Gintrowski, Andrzej Wajda, Piotr Szczepanik, „Pod Budą”, Wiktor Woroszylski, Stefan Bratkowski, Jacek Federowicz, Teatr Ósmego Dnia, Teresa Budzisz-Krzyżanowska, Andrzej Szczepkowski, Lech Wałęsa, Jacek Kuroń, Władysław Frasyniuk, Paweł Orkisz, Antonina Krzysztoń czy kabaret „Potem”.

(fragmenty artykułu Renaty Radłowskiej)

Sława Bednarczyk – Przypomnę krótko – teatr polityczny w kościele ks. K. Jancarza w Mistrzejowicach – w stanie wojennym – tematy niebezpieczne, zakazane, spektakle polityczne; ja pierwsza u ks. K. Jancarza robiłam programy artystyczne na Jego prośbę, aby towarzyszyły mszom za Ojczyznę. Byłam łącznikiem między ks. K. Jancarzem a ks. Popiełuszką (całkowita tajemnica, o tym wiedział tylko ks. Jancarz i ks. Popiełuszko). Oprócz spektakli, byłam uprawniona do porządkowania papierów i poczty ks. Kazimierza Jancarza oraz oczywiście szorowania toalety, łazienki, sprzątania mieszkania po setkach ludzi odwiedzających ks. i po tajnych zebraniach.

W każdy czwartek tygodnia po mszach w intencji Ojczyzny, dolny kościół mistrzejowicki w Nowej Hucie przemieniał się w miejsce spotkań z artystami i ciekawymi ludźmi. Spotkania te nazywaliśmy „Wieczorami u św. Maksymiliana”.

Nie potrafię określić kiedy ta kaseta została nagrana. Znajdują się na niej dwa felietony Jacka Federowicza i piosenka autorstwa Pawła Orkisza.

Aby pobrać plik lub posłuchać wystarczy kliknąć na napisie „STRONA A” lub „...B”

Wykaż cierpliwość.

Udostępnione pliki audio są sporej objętości i ważą ok. 28 MB każdy, wymaga to dłuższej chwili oczekiwania. Jeżeli masz łącze o małej transmisji – kliknij prawym klawiszem myszki i wybierz z menu kontekstowego „zapisz element docelowy jako” aby zapisać na swój dysk twardy. Taka operacja jest dużo szybsza.

Lista dostępnych na płytach CD/DVD zdygitalizowanych archiwaliów:

Krakowskie wydawnictwo „ARKA” na okładkach swoich kaset pisało tak:

„Od Ciebie zależy zasięg tej kasety!!! Udostępnij ją rodzinie. Znajomym! Nie kolekcjonuj! Nie chomikuj!!! Aby Ci to ułatwić i jednocześnie Cię do tego zobowiązać, do każdej kasety dołączamy trzy okładki. Współdziałając – tworzymy niezależny obieg wydawnictw!

Warszawskie wydawnictwo CDN pisało tak:

„Drogi słuchaczu! Oddajemy w Twoje ręce kolejną kasetę, mając nadzieję, że w ramach swoich skromnych możliwości staniesz się jej dalszym wydawcą i kolporterem. Oficyna fonograficzna CDN upoważnia Cię do pobierania od osób, które zapragną kasetę przegrać, opłat w wysokości 100 zł od jednej kopii (lub 5 $ poza krajem). W ten sposób odzyskasz część lub całość kapitału zainwestowanego w kasetę. Ewentualny zysk przekaż wydawnictwu tą drogą, jaką kaseta do Ciebie dotarła. W przypadku, gdy będzie to technicznie niewykonalne – zebrane sumy prosimy przekazać na prasę niezależną lub pomoc dla represjonowanych. Wydawcy większych nakładów mogą uzyskać rabat w wysokości 50%.

Takie podejście do sprawy, dzisiaj wydaje się już nie do pomyślenia. Może właśnie dlatego już nie jest tak samo z tym naszym solidaryzmem. Niemniej, ja nadal w tą ideę wierzę.

1. wyd. ARKA, kaseta nr 20 – Gazeta dźwiękowa, St. Bratkowski – „Problemy wsi”

2. wyd. ARKA, kaseta nr 21 – Gazeta dźwiekowa nr 9, St. Bratkowski

3. wyd. ARKA, kaseta nr 22 – Włodzimierz Wysocki

4. wyd. pryw. Jacek Kaczmarski – Ursynów 15.12.1996

5. wyd. ANTYK, Andrzej Kołakowski – „Kontrrewolucja”

6. wyd. NOF, kaseta nr 001 – Paweł Orkisz z grupą Pass „Komentarz”

7. wyd. NOF, kaseta nr 002 – Nowa Huta 82-86

8. wyd. „Bunkier” w Mistrzejowicach – Wieczór u św. Maksymiliana – Jacek Federowicz

9. wyd. pryw. kas. przywieziona z Aten – Jacek Kaczmarski „Inaczej”

10. wyd. ?. (Nowa Huta) Karel Kryl i Antonina Krzysztoń

11. wyd. „Bunkier” Nowa Huta – Wieczór u św. Maksymiliana – J. Federowicz (1)

12. wyd. „Bunkier” Nowa Huta – Wieczór u św. Maksymiliana – J. Federowicz (2)

13. wyd. „Bunkier” Nowa Huta – Wieczór u św. Maksymiliana – J. Federowicz (3)

14. wyd. pryw. – Kabaret pod Egidą

15. wyd. NOWA, kaseta nr 001 – „Zielona wrona”

16. wyd. NOWA, kaseta nr 002 – „Pompeja”

17. wyd. NOWA, kaseta nr 003 – „Raport o stanie wojennym”

18. wyd. NOWA, kaseta nr 004 – „Bojkot”

19. wyd. NOWA, kaseta nr 005 – „Idą pancry”

20. wyd. NOWA, kaseta nr 006 – „Polski sierpień”

21. wyd. NOWA, kaseta nr 007 – „Ojców pienia”

22. wyd. NOWA, kaseta nr 008 – „Pamiątki”

23. wyd. NOWA, kaseta nr 009 – „Pielgrzym trudnych chwil” cz. 1

24. wyd. NOWA, kaseta nr 010 – „Pielgrzym trudnych chwil” cz. 2

25. wyd. NOWA, kaseta nr 011 – (brak źródła)

26. wyd. NOWA, kaseta nr 012 – (brak źródła)

27. wyd. NOWA, kaseta nr 013 – „Wałęsa”

28. wyd. NOWA, kaseta nr 014 – (brak źródła)

29. wyd. NOWA, kaseta nr 015 – (brak źródła)

30. wyd. NOWA, kaseta nr 016 – „Moja litania”

31. wyd. NOWA, kaseta nr 017 – „Dezerterzy”

32. wyd. NOWA, kaseta nr 018 – (brak źródła)

33. wyd. NOWA, kaseta nr 019 – (brak źródła)

34. wyd. NOWA, kaseta nr 020 – „Róbmy swoje”

35. wyd. NOWA, kaseta nr 021 – (brak źródła)

36. wyd. NOWA, kaseta nr 022 – „Początek wielkiego czuwania”

37. wyd. NOWA, kaseta nr 023 – (brak źródła)

38. wyd. NOWA, kaseta nr 024 – „Nie mów nigdy oto jest ostatnia z dróg...”

39. wyd. NOWA, kaseta nr 025 – „ prof. Tadeusz Stanisławski”

40. wyd. NOWA, kaseta nr 026 – Wieniedikt Jerofiejew „Moskwa - Pietuszki”

41. wyd. CDN, kaseta nr 01 – (brak źródła)

42. wyd. CDN, kaseta nr 02 – (brak źródła)

43. wyd. CDN, kaseta nr 03 – „Piosenki internowanych - Strzebielinek”

44. wyd. CDN, kaseta nr 04 – Jan Gall „Ekstrema”

45. wyd. CDN, kaseta nr 05 – „Jacek Kaczmarski '82”

46. wyd. CDN, kaseta nr 06 – (brak źródła)

47. wyd. CDN, kaseta nr 07 – Tadeusz Sikora „Ballady spod lady”

48. wyd. CDN, kaseta nr 08 – (brak źródła)

49. wyd. CDN, kaseta nr 09 – Andrzej Pogodny „Mam juz wszystko”

50. wyd. CDN, kaseta nr 10 – (brak źródła)

51. wyd. CDN, kaseta nr 11 – (brak źródła)

52. wyd. CDN, kaseta nr 12 – (brak źródła)

53. wyd. CDN, kaseta nr 13 – Jacek Fedorowicz „O cenzurze”

54. wyd. CDN, kaseta nr 14 – Teatr Wybrzeże „Komunikaty liryczne”

55. wyd. CDN, kaseta nr 15 – Janina Jankowska „Słowo o ks. Jerzym”

56. wyd. CDN, kaseta nr 16 – Zespół Reprezentacyjny „Pieśni Lluisa Llacha”

57. wyd. CDN, kaseta nr 17 – Tadeusz Sikora „Sam sobie weź”

58. wyd. CDN, kaseta nr 18 – (brak źródła)

59. wyd. CDN, kaseta nr 19 – (brak źródła)

60. wyd. CDN, kaseta nr 20 – (brak źródła)

61. wyd. CDN, kaseta nr 21 – Jacek Fedorowicz „Wieczór autorski 1986”

62. wyd. CDN, kaseta nr 22 – Antonina Krzysztoń, Marek Walawender

63. wyd. CDN, kaseta nr 23 – „Godzina z Jackiem Kaczmarskim”

64. wyd. CDN, kaseta nr 24 – (brak żródła)

65. wyd. CDN, kaseta nr 25 – Jacek Kaczmarski „Kosmopolak”

66. wyd. pryw. „Hutnik” – kaseta (matka) z audycją „Radio Hutnik” (maj 1988)

67. wyd. pryw. „Hutnik” – wyw. z Kornelem Morawieckim w RWE (Rzym -1988)

68. ? „Za tych co na Wujku” – rep. Jacka Cieszewskiego

69. wyd. „Bunkier” Nowa Huta – Wieczór u św. Maksymiliana – dr Lenkiewicz, Włoszczowa, Paweł Orkisz

70. wyd. Śląska Pow. Fonograficzna – Leszek Wójtowicz „Mówią mi, że tam w Moskwie”

71. wyd. KONTAKT, kaseta nr 13 – Roman Kałuża „Konstanty Jeleński”

72. wyd. KONTAKT, – Natalia Gorbaniewska (plus piosenki Bułata Okudżawy)

73. wyd. KOS, kaseta nr 008 – Joan Baez w Polsce – (brak żródła)

74. wyd. KOS, kaseta nr 009 – Joan Baez w Polsce

wróć >>

Digitalizacji dokonałem posługując się magnetofonem analogowym firmy Kenwood, magnetofonem cyfrowym Philips DCC 91 oraz kartą dźwiękową Sound Blaster.