białe plamy stanu wojennego

Akta IPN 0236 / 263 tom 1

21 października 1982 roku dyrektor Departamentu V MSW w Warszawie płk. Józef Sasin wystosował do zastępców komendantów wojewódzkich MO do spraw SB pismo, w którym nakazał do 23 października 1982 roku wytypować osoby rekrutujące się głównie z dużych zakładów pracy, podejrzane o inspirowanie i organizowanie strajków i zajść ulicznych, druk, kolportaż, łącznikowanie, a nie nadających się (z braku dowodów) do internowania lub zatrzymania.

29 października 1982 roku Departament III MSW sporządził wykaz osób wytypowanych do odbycia zasadniczej służby wojskowej lub ćwiczeń wojskowych. Tego rodzaju wykazy trafiły do kilkudziesięciu WKU w całym kraju. Z powyższego wynika, że SB ściśle współpracowała z WSW. © webmastering: Leszek Jaranowski - DarPoint

(aktualizacja: 25.09.2009)

(aktualizacja: 29.11.2009)

(aktualizacja: 4.05.2008)

(aktualizacja: 7.12.2009)

(aktualizacja: 26.09.2009)

(aktualizacja: 1.08.2009)

(aktualizacja: 25.09.2009)

kliknij na tym tekście – SPRAWY BIEŻĄCE STOWARZYSZENIA - uruchomi się nowa strona

po kliknięciu myszką

na miniaturce zostanie

ona powiększona

23 stycznia 2007 r.

– Debata o stanie wojennym z udziałem Ministra Obrony Narodowej Radosława Sikorskiego

Minęło ćwierćwiecze, a stan wojenny wzbudza nadal emocje i kontrowersje , nawet na poziomie faktów nie tylko ocen i interpretacji historycznych. Pokazała to również gorąca debata „Stan wojenny z perspektywy ćwierćwiecza”, zorganizowana 23 stycznia 2007 r. przez Wojskowe Biuro Badań Historycznych. W otwarciu dyskusji panelowej uczestniczył Minister Obrony Narodowej Radosław Sikorski, dr Jerzy Szaniawski z UKSW, prof. dr hab. Paweł Wieczorkiewicz z UW, prof. dr hab. Jan Żaryn z IPN.

Największym paradoksem stanu badań nad stanem wojennym jest... brak rzetelnych (opartych na zweryfikowanych żródłach i dokumentach) badań historycznych nad udziałem wojska, najważniejszego - oprócz politycznych decydentów i inspiratorów - podmiotu tej operacji.

Taka zaskakująca konstatacja pojawiła się w drugiej części dyskusji w wystąpieniu płk. Krzysztofa Komorowskiego, reprezentującego organizatorów spotkania – WBBH. Nadal , mimo że żyje wielu świadków tamtych wydarzeń, bezpośrednio zaangażowanych w przeprowadzenie tej wielkiej (250 tys.żołnierzy) operacji polityczno-militarnej (przez część historyków nazywanej też zamachem stanu) wiele tematów badawczych to do dziś terra incognita. Postulatem badawczym pozostaje m.in. postawy młodej kadry i żołnierzy (brak badań socjologicznych). Do zbadania pozostaje np. rola Wojskowej Służby Wewnętrznej, kontroli wojskowej, wywiadu i kontrwywiadu, zwłaszcza w świetle rozwiniętej wówczas sieci inwigilacji, represyjna rola prokuratury wojskowej. Do przebadania przez historyków jest też rola i skutki działania oficerów skierowanych w stanie wojennym do administracji cywilnej. Interesujące byłoby zbadanie roli propagandy specjalnej, sterowanej przez Główny Zarząd Polityczny WP. Zwłaszcza, jak działał mechanizm całodobowych dyżurów oficerów w garnizonach wojskowych, kierowanych rzekomo do ochrony, a de facto do podsycania atmosfery zagrożenia ze strony „ekstremy solidarności”, jak określano wówczas w propagandzie opozycję wobec władzy komunistów. Dużym tematem czekającym na opisanie przez naukowców pozostaje sprawa roli i udziału komisarzy wojskowych, kierowanych do strategicznych obiektów przemysłowych. Wobec tak wielu białych plam na mapie historii stanu wojennego nie może dziwić brak wiedzy i prawdziwego obrazu stanu wojennego wśród młodego pokolenia Polaków. Ostatnie wyniki poparcia dla stanu wojennego (46%),przytoczone przez ministra Sikorskiego, też zdają się potwierdzać brak obiektywnej wiedzy na ten temat w narodzie. Minister wskazał też na jeszcze wyższy odsetek tego poparcia dla decyzji generała Jaruzelskiego w środowisku wojskowym. Minister powiedział, że nadal nierozstrzygnięta, w kontekście dyskusji o stanie wojennym, jest kwestia podstawowa :kogo należy uznać za zdrajcę, a kogo za bohatera: gen. Jaruzelskiego czy płk Kuklińskiego...
Wskazując na przyczyny takiego stanu wiedzy na temat stanu wojennego płk Komorowksi wymienił m.in., niechęć do składania relacji przez starą emerytowną kadrę dowódczą, niedostępnoścć, braki w dokumentach (zniszczone, ukryte?).
Ponieważ debata, która odbywała się na Banacha była podsumowaniem konwersatorium, które odbyło się 30 listopada, wypowiedzi prelegentów miały charakter skrótowy; chodziło raczej o zasygnalizowanie wniosków i zagadnień, które są w orbicie zainteresowań historyków. Tak też został potraktowany temat roli Kościoła w stanie wojennym. Jan Żaryn z IPN przypomniał, że SB przygotowało scenariusz wpisania Kościoła w akcję „pacyfikacyjną”, wyciszania nastrojów itp. w stanie wojennym. Taką rolę odegrały m.in. delegacje, które zjawiły się u prymasa Glempa i innych hierarchów w chwili wprowadzenia stanu wojennego. Kościół nie dał się wpisać w ten scenariusz. Za to miał ogromne zasługi we wspieraniu prześladowanych w stanie wojennym (komitet prymasowski i parafialne komitety pomocy). Umożliwił też stworzenie alternatywnej dla państwa „administracji rządowej”, powiedział prof. Żaryn. Taką rolę, zdaniem historyka z IPN, pełniły duszpasterstwa środowiskowe, np. duszpasterstwo środowisk twórczych, służby zdrowia, edukacji, itp.
Kościół w stanie wojennym przygarniał wszystkich, wierzących i niewierzących, powiedział prof. Żaryn. O zmianie stosunku ekipy gen. Jaruzelskiego w stosunku do Kościoła, który nie spełniał oczekiwań władzy, było m.in. storpedowanie misji Kardynała Luigi Poggiego z Watykanu, po liście od Jana Pawła II (który m.in. upomniał się o prześladowanych) do gen. Jaruzelskiego. Generał uznał ten list za obraźliwy, powiedział Jan Żaryn.
Dyskusji o stanie wojennym przysłuchiwało się wielu żołnierzy zawodowych, zarówno młodszego, jak i starszego pokolenia. Byli m.in. emerytowani generałowie m.in Wacław Szklarski.
Oficjalne władze wojskowe reprezentował Szef Sztabu Generalnego Franciszek Gągor,
Obecny był senator Piotr Andrzejewski z PiS, który mówił o złamaniu zasady legalizmu przez wprowadzenie stanu wojennego (złamanie ówczesnego prawa).

Elżbieta

Szmigielska-Jezierska

www.ordynariat.wp.mil.pl

powrót

do strony głównej

aktualizacja: 26.07.2010 / lista osób – Kielce

po kliknięciu myszką na zdjęciu uruchomi się strona z biogramem (niestety nie wszyscy je dostarczyli)

KRAKÓW

Czerwony Bór - Adam Chodźko - fot. Leszek Jaranowski

Adam Chodźko

Czerwony Bór - Jan Czarnecki - fot. Leszek Jaranowski

Jan Czarnecki

Leszek Jaranowski

Kazimierz Łapczyński

Czerwony Bór - Krupa Janusz - fot. Leszek Jaranowski

Janusz Krupa

Czerwony Bór - Ostroga Jan - fot. Leszek Jaranowski

Jan Ostroga

Czerwony Bór - Leszek Rogozik - fot. Leszek Jaranowski

Leszek Rogozik

Czerwony Bór - Adam Siatka - fot. Leszek Jaranowski

Adam Siatka

Czerwony Bór - Janusz Zyguła - fot. Leszek Jaranowski

Janusz Zyguła

STALOWA WOLA

Andrzej Barwiński

Jerzy Kopeczek

Marian Tofil

Zdzisław Bełczowski

Czerwony Bór - Edmund Myszka - fot. Leszek Jaranowski

Edmund Myszka

LUBLIN

Czerwony Bór - Andrzej Typiak - fot. Leszek Jaranowski

śp. Andrzej Typiak

Czerwony Bór - Paweł Durakiewicz - fot. Leszek Jaranowski

Paweł Durakiewicz

Czerwony Bór - Józef Godlewski - fot. Leszek Jaranowski

Józef Godlewski

Czerwony Bór - Zbigniew Góźdź - fot. Leszek Jaranowski

Zbigniew Góźdź

Czerwony Bór - Robert Makenson - fot. Leszek Jaranowski

Robert Makenson

Czerwony Bór - Grzegorz Ryczek - fot. Leszek Jaranowski

Grzegorz Ryczek

Czerwony Bór - Marek Staszewski - fot. Leszek Jaranowski

Marek Staszewski

Czerwony Bór - Marian Tabiszewski - fot. Leszek Jaranowski

Marian Tabiszewski

SŁUPSK

Roman Zasada

ŚWIDNIK

Czerwony Bór - Władysław Kuś - fot. Leszek Jaranowski

Władysław Kuś

KONIN

Czerwony Bór - Andrzej Adamczyk - fot. Leszek Jaranowski

Andrzej Adamczyk

Czerwony Bór - Ryszard Białkowski - fot. Leszek Jaranowski

Ryszard Białkowski

Czerwony Bór - Grzegorz Kamiński - fot. Leszek Jaranowski

Grzegorz Kamiński

STARGARD SZCZECIŃSKI

Józef Stachowiak

Czerwony Bór - Łucko Czesław - fot. Leszek Jaranowski

Czesław Łucko

SZCZECIN

Piotr Mync

ś.p. Waldemar Kozakowski

WARSZAWA

Wojciech Podgórzak

ŁÓDŹ

śp. Zdzisław Kuchciak

SANDOMIERZ

Jerzy Las

TARNOBRZEG

Stanisław Kijanka

KRAŚNIK

Andrzej Kazula

ŁOWICZ

Wojciech Gędek

FOTO

CZERWONY BÓR '82

FOTO

CZERWONY BÓR

STAN DZISIEJSZY

FILMY

TV Polonia – „Świadkowie nieznanych historii”.

Aby oglądnąć kliknij na obrazku

TVP Historia

Poświęcony WOS nr 6 w Czerwonym Borze. Kliknij na obrazku

TVP Łódź

„Niepokornych w kamasze”

Wspomnienia z aresztu – Zdzisław Bełczowski

W tym samym dniu, w którym stawiliśmy się w JW. 3466 w Czerwonym Borze w Stalowej Woli odbywały się uroczystości peregrynacyjne. Wzięło w nich udział około 50 tysięcy osób. Udział w nich brały delegacje z Częstochowy, Lublina i Rzeszowa. Trwały one od 5-6 listopada. W tym czasie w Kombinacie Przemysłowym Huty Stalowa Wola przy ulicy Eugeniusza Kwiatkowskiego nr 1 pracowało około 25 tysięcy osób i był on jednym z największych zakładów zbrojeniowych w Polsce.

Mnie już nie było dane uczestniczyć w tych uroczystościach bo w dniu 5 listopada 1982 roku wraz z kilkuset innymi trafiliśmy do Jednostki Wojskowej nr 3466 stacjonującej w Czerwonym Borze. Słynny to był pobór rezerwistów i nie tylko, bo byli i tacy, którzy wcześniej w wojsku nie służyli. Oczywiście żadnego ochotnika – wszystkich wcielono do wojska przymusowo, a niektórych nawet przywiozła WSW (Wojskowa Służba Wewnętrzna) zdrowych i chorych, ślepych, głuchych i kulawych. Armia potrzebowała każdego, wszak trwał stan wojenny i wróg tylko czyhał. Przynależność do nielegalnych struktur „Solidarności” było jedynym kryterium poboru.

10 listopada 1982 roku w całej Polsce szykował się strajk generalny ogłoszony przez podziemne władze „Solidarności”. Powodem wprowadzenia stanu wojennego była obrona zbrodniczego komunizmu i utrzymanie dominacji Moskwy w Polsce. Stan wojenny miał za zadanie zniszczyć „Solidarność” i bronić interesów PZPR-u i jej ludzi ściśle związanych z Kremlem.

Bunt – protest

10 listopada 1982 roku nasz pluton szedł jako ostatni na stołówkę. Za śpiewanie Roty i innych pieśni patriotycznych maszerowaliśmy bardzo długo, kilkakrotnie byliśmy zawracani i poddani mustrze. Zatrzymano nas i przypomniano, że w wojsku należy śpiewać na komendę i tylko piosenki przewidziane w śpiewniku wojskowym. Ja takowego śpiewnika na oczy nie widziałem nawet będąc w czynnej służbie wojskowej w latach 70-tych w Przemyślu. Gdy dotarliśmy do stołówki było tam pełno kanarów i ściągnięto całe dowództwo. Część żołnierzy pobrała posiłek, część nie pobrała. Ci co pobrali posiłek, w sposób demonstracyjny nie chcieli go spożywać. Czynili to w ten sposób żeby widzieli nasi koledzy. W tym czasie oficerowie zaczęli biegać między stolikami i pytać dlaczego jedzenie nie smakuje, sugerowali więcej przypraw, gotowi byli osobiście dolewać kompotu żeby tylko nie mieć kłopotu. Spisali kilka osób i dali sobie spokój.

Wieczorem około 21.30 przyszła po nas warta. Może zabraliby nas wcześniej, ale mieli problem z żołnierzami czynnej służby zasadniczej, którzy nie chcieli opuścić aresztu tłumacząc, że zostało im po kilka godzin do odsiadki. W tym dniu było nas pięciu bo przyjechał z Gdańska Marian Kokot i myśleli, że to on jest prowodyrem zajścia na stołówce. Po przesłuchaniu został zwolniony.

W areszcie w Czerwonym Borze były cztery cele i chcieli umieścić nas pojedynczo. Ze mną mieli problem – w celi, do której zostałem wprowadzony kojo było felerne. Po odpięciu go od ściany, jedna z dwóch nóg podpierających łóżko była niesprawna. Musieli więc mnie do kogoś dokooptować. Bardzo się spieszyli, aby jak najszybciej nas „zapuszkować” i w tym pośpiechu nie sprawdzili z jakich regionów kraju pochodzimy. Dzięki temu niedopatrzeniu znalazłem się w jednej celi z Jurkiem Lasem. Z „Solidarności” Regionu Ziemi Sandomierskiej było nas trzech; ja i Maciej Belina ze Stalowej Woli, Jerzy Las z Sandomierza. Ryszard Kuczera był z Lublina.

Razem z Jurkiem doszliśmy do wniosku, że z naszego pobytu w celi powinniśmy coś pozostawić. Zabraliśmy się więc do pracy. Jeden stał przy klapie w drzwiach i zasłaniał „lipo”, a drugi pilniczkiem do paznokci rył na ścianach i parapecie hasła solidarnościowo-niepodległościowe. Parapet był wysoko, więc jeden drugiego musiał podsadzać. Rano wartownik wyprowadził nas na korytarz, na papierosa zanim pojawi się świta bo palenie w areszcie było zabronione. Podczas rozmowy z nim uzyskaliśmy bardzo ważną informację, że Breżniew nie żyje. Wiadomość ta sprawiła mi wielką radość, poczułem się jak nowo narodzony. Nie przejmowałem się w tym momencie grożącym mi wyrokiem, czy będę siedział, czy też nie. Najważniejsze było, że tawariszcz Breżniew pagib. Rozważałem: jeżeli nas „zapuszkują” aby zastraszyć pozostałych w obozie, to po jakimś czasie musi przecież dojść do zmian na lepsze, bo gorzej już nie może być. Wieczorem zabrano nas z aresztu w Czerwonym Borze i przewieziono do aresztu garnizonowego w Białymstoku. Zdziwiliśmy się mocno podczas ładowania nas do Stara bo na osobę konwojującą wyznaczono dowódcę mojego plutonu. Jechaliśmy „Starem” z plandeką, a na pace siedzieli i pilnowali nas uzbrojeni w karabiny i ostrą amunicję żołnierze z czynnej służby wojskowej. Każdy z nas miał swojego opiekuna. Kazano im w razie ucieczki strzelać. Jechali z nami też żołnierze, którzy udawali się na urlop lub przepustkę bo niby z Białegostoku mieli lepsze połączenia. Po dojechaniu na miejsce i zapakowaniu nas do cel przeżyłem koszmar. Okazało się, że warunki były dużo gorsze niż w areszcie w Czerwonym Borze. W celach hulał wiatr, było zimno, dziury w ścianach przy podłodze, a grasujące szczury wyglądały jak wypasione koty. Przesłuchiwany byłem kilka razy. Przyszła też wiadomość z aresztu w Czerwonym Borze, że w tamtejszych celach wykryto nasze hasło solidarnościowe. Sprowadzono więc do aresztu grafologa. Co jakichś czas zabierano nas do grafologa, siedziały i inne „typki”. Rozdawano nam kartki papieru i kazano pisać hasła. Pisaliśmy po kilkaset razy. Robiono nam przerwy i wyprowadzano z Sali, a po jakimś czasie znów zaganiano na salę do pisania. Trwało to parę godzin. Szkoda tylko było naszego czasu bo praca grafologa poszła na marne i nic nam nie udowodniono. Z aresztu do prokuratury wojskowej na przesłuchanie prowadzono nas między blokami skutych po dwóch, tak aby każdy widział jak się junta Jaruzelskiego obchodzi z niepokornymi.

Dziś to wszystko śmiechu warte, ale wtedy groziło mi więzienie od trzech lat w zwyż. Władza chciała nam zafundować proces pokazowy, by zastraszyć kolegów w obozie. Na przesłuchaniu w prokuraturze podprokurator ppor. Leszek Parzych starając się wyciągnąć ode mnie nazwisko prowodyra całej akcji zastraszał mnie: przy dobrych układach możecie dostać „czapę” – karę śmierci. Nie zapominajcie, że obowiązują przepisy stanu wojennego, a sprawa odbywać się będzie w trybie doraźnym. Z aresztu garnizonowego przetransportowano nas do aresztu śledczego w Białymstoku. Tam pobrano nam odciski palców, a następnie oddaliśmy do kasy wszystkie pieniądze, które mieliśmy przy sobie. Miały one być przeznaczane na tzw. „wypiskę”, na zakup „cwaniaka”, cebuli, jabłek i papierosów. Tylko tyle w tym czasie można było dostać. Pobraliśmy z magazynu koc i ze „zdrowego aluminium” miskę, garnuszek i łyżkę. Zabrano nas na „dołek”. „Sieczkarnie” – cele przejściowe. Każdego z nas do innej, a po kilku dniach „pod cele”. Co jakichś czas wzywany byłem na rozmowy do smutnego faceta „wychowka” – wychowawcy. Pewnego razu tak buzowali „czaj” w celi, że popalili żarówki. Wychowawca zaraz wezwał mnie na rozmowę podejrzewając, że coś kombinuję. Po tej rozmowie zostałem przeniesiony do innej celi.

W obozie w czerwonym Borze tak pewni byli, że będziemy siedzieć, że przyjechali z naszymi ubraniami cywilnymi by je wymienić na mundury. A może obawiali się o nasze zdrowie, że na spacerniku gotowi jesteśmy się przegrzać w tych wojskowych „bechatkach”. Mundurów naszych im nie wydano bo nie byliśmy jeszcze po wyroku i musieli odjechać z niczym.

Na współwięźniów nie miałem co narzekać. Dzielili się ze mną wszystkim. Nawet małolaci, którzy mieli lepszą wyżerkę chcieli się zamienić ze mną porcjami. Solidarność była widoczna na każdym kroku również i w więzieniu.

ciąg dalszy nastąpi

KRAKÓW

– na podstawie audycji emitowanej

w Radiu Kraków w dniu 16 grudnia 2007 roku

Adam Siatka — Miałem skalę porównawczą, jak było w normalnym ośrodku internowania, a jak było w tym wojskowym. Normalny ośrodek internowania w porównaniu z tamtym to jest przedszkole. Tam była gehenna.

Kazimierz Łapczyński — To jest 1982 rok, początek listopada, przynosi mi to milicjant do domu. Po prostu wezwanie, normalne wezwanie – proszę bardzo podpisać się – odebrałem.

Leszek Jaranowski — Zasłużyłem sobie w ich przekonaniu ewidentnie. Wyszedłem z tego „dołka" i tu jest ciekawa historia – po 48 godzinach wedle obowiązującego wtedy prawa albo się dostaje decyzję o aresztowaniu tymczasowym, albo jakieś zarzuty, albo wypuszcza. No to mnie wypuszczają, wychodzę cały szczęśliwy, słońce świeci. To jest ulica Mogilska. Jest tam przystanek tramwajowy, no to idę na ten przystanek i jadę do domu. Chłopakom powiedzieć, że żyję, pokazać się żonie przede wszystkim. Bo zamykając oni nigdy w życiu nie informowali rodziny. Po prostu się znikało, nagle się znikało. Podchodzi na ten przystanek dwóch panów - myślę, że następni chętni do tramwaju, a oni mnie pod pachę i z powrotem na Mogilską, na drugą stronę ulicy. Następne „48" godzin. Jedno „48" odbębniłem – wypuścili – zapisali, że zostałem wypuszczony i drugie „48". Za tym drugim razem jak wychodziłem to dostałem bilecik. Byłem po służbie wojskowej, czyli teoretycznie nazywało się to „bilet na odbycie ćwiczeń rezerwy" – wziąłem.

Adam Siatka — Zostałem zawezwany na Komendę Uzupełnień w Nowej Hucie i oczywiście dostałem powołanie na ćwiczenia wojskowe – tak to wtedy nazywali. Skończyłem służbę wojskową, nigdy nie byłem wzywany wcześniej na żadne ćwiczenia mimo, że akurat byłem w łączności.

Leszek Jaranowski — Czerwony Bór – nikt z nas nie wiedział gdzie to jest. Na mapie tego nie było w ogóle. Co to za białe niedźwiedzie, jakieś takie? Potem się okazało, że to głęboko na północnym wschodzie. Między Łomżą, a Zambrowem. Poligon wojskowy. Na mapie, nazwa Czerwony Bór nie istniała.

Jarosław Szarek (IPN Kraków) — Pierwsze osoby do tych obozów trafiły przed ogłoszonym przez podziemne kierownictwo Solidarności na 10 listopada 1982 roku strajkiem generalnym, który miał być odpowiedzią na delegalizację „Solidarności" przez ówczesny Sejm PRL. Potem były również gorące daty, bo była pierwsza rocznica stanu wojennego 13 grudnia. Była kolejna rocznica wydarzeń grudnia 1970 na Wybrzeżu. Strzałów pod kopalnią „Wujek" 16 grudnia. Władza przewidywała, że te daty, te rocznice będą w jakiś sposób momentem aktywniejszej działalności „Solidarności". Chcąc przed tym się zabezpieczyć, a nie chcąc już aresztować tych ludzi – likwidowano obozy internowania – jednak tych ludzi chciano odizolować i właśnie wykorzystano te obozy wojskowe.

Leszek Jaranowski — Jak się znalazłem na dworcu, sprawa zupełnie się wyjaśniła. Patrzę, stoi multum ludzi młodych. Ludzie z podziemia w tamtych czasach mieli charakterystyczny wygląd. Najczęściej brody... i tu takie skupisko. Co, manifestacja się jakaś robi, manifa? No to już – jestem gotowy i chętny! Patrzę się, a tu wszyscy do tego samego pociągu wsiadają. Po drodze wysiadaliśmy w takiej miejscowości, oczekiwaliśmy na następny pociąg żeby dojechać dalej. Oczywiście cała miejscowość została przez nas wszystkich – a była to już grupa ponad czterystu osób, całe otoczenie dworca zostało wymalowane, oplakatowane. Ja pamiętam, że miałem pióro. No to tym atramentem – niewiele tego było – ale napis stosowny wykonałem na murze tego dworca. Wysiedliśmy w Czerwonym Borze, dołączyli do nas ludzie z innych miejscowości. Okazało się potem, że w zasadzie byli z całej Polski. Potężny teren, poligon wojskowy, czołgowisko, obrośnięte lasem wszędzie w koło. Dla kogoś, kto nie zna terenu, żadnego ogrodzenia nawet nie trzeba było – nie wiedziałby, w którą stronę iść i jak długo, bo to wielkie, potężne przestrzenie. Potężne lasy i nic w koło.

czytaj całość

KRAKÓW

List – Jan Ostroga

W Czerwonym Borze znalazłem się jak większość z uczestników nie po to, by doskonalić przygotowanie wojskowe. Haniebna decyzja, która bramę jednostki wojskowej, zamieniła na bramę więzienną, rzuciła mnie, i wielu mi podobnych w to właśnie miejsce. Dzisiaj 3 kwietnia 2008 r. jakiś impuls nakazał mi wyszukać w Internecie hasło „Czerwony Bór”. Z zaciekawieniem zacząłem wczytywać się w opis zdarzeń, których byłem uczestnikiem, choć nie dane mi było przeżyć pełnego „turnusu” tego swoistego wczasowiska. Umiłowanie wolności, kazało mi od samego początku szukać możliwości wyjścia, i szybkiego znalezienia się w domu, gdzie czekała żona, i maleńka córka.

Przypominam sobie wiele szczegółów z tamtego czasu. Mieszkałem w drugim, lub trzecim „bungalowie”, w środkowym rzędzie obozu. Już pierwszego dnia, moje nogi nie nawykłe do wojskowych butów dały znać przez zapalenie ścięgna Achillesa, że słuszne były moje wcześniejsze, udane zresztą próby uniknięcia zasadniczej służby wojskowej w LWP. Złagodzono więc rygor noszenia butów na rzecz „pepeg”, wiedzieć jednak należy, że w wyposażeniu nie było skarpet, lecz onuce. Nie trzeba zbyt wybujałej fantazji, by wyobrazić sobie snujące się ciury z wlekącymi się po ziemi onucami, a to idące na stołówkę, a to ćwiczyć musztrę, a zawsze śpiewające „piosenki zatwierdzone przez zarząd polityczny LWP”. Każda próba zaśpiewania czegoś innego była natychmiast przez kadrę dowódczą zdecydowanie przerywana. Jedzenie było podłe. Nigdy nie zapomnę obiadu, na który podano zimne ziemniaki, marynowanego ostroboka i poszatkowaną zgniłą kapustę. Ale czegóż mogliśmy wymagać, my „pachołki Reagana”, którymi byliśmy dla kadry oficerów, lub „kryminaliści”, i „złodzieje” – jak ostrzegano młodych podoficerów służby zasadniczej. W podobny zresztą sposób skwitowano nasz postulat o dowiezienie węgla, który prędko się skończył. Trudno się więc dziwić, że instynkt samozachowawczy kazał mi wykorzystać pewną przypadłość mojego ciała, a mianowicie możliwość w miarę bezbolesnego wywołania zwichnięcia stawu barkowego. Co też udało mi się wykonać. I do dziś pozostanie dla mnie zagadką, czy lekarz podpisujący moje wcześniejsze zwolnienie odkrył, że jest to mistyfikacja, czy nie. I to, że mrugnął do mnie porozumiewawczo zanim rzucił do mnie „no to jedziecie do domu” miało coś znaczyć – dalibóg nie wiem. A zbliżał się 10 listopada. Na ten dzień zaplanowaliśmy jak pamiętam strajk, chyba głodowy. Jednak cały wieczór dnia poprzedniego spędziłem z kolegami pisząc na maleńkich skrawkach papieru listę współmieszkańców, gryps ten ukryłem we wnętrzu sygnetu, który wówczas nosiłem. Część kolegów pisała do bliskich, jednak te listy nie były ukryte w jakiś przemyślny sposób. Niemniej udało się i je przemycić.

Ja, oraz jeszcze jeden z kolegów, który był krótko po resekcji żołądka (lekarz jak zobaczył jego stan, i dokumenty ze szpitala rzucił tylko jakieś przekleństwo i podpisał mu zwolnienie) zostaliśmy zawiezieni do Zambrowa, gdzie bez żalu, opuściliśmy wojskowy gazik, którym nas tam odstawiono. Po przybyciu do Krakowa przystąpiłem do powiadamiania kogo trzeba o sytuacji, jaką zostawiłem w Czerwonym Borze. Zacząłem od Arki Pana w Nowej Hucie. Niestety, czy to z powodów bezpieczeństwa, czy też rzeczywistej nieobecności księdza Jancarza nie oddałem listy osobiście do jego rąk. Opatrzoną osobistym komentarzem pozostawiłem dyżurującemu księdzu. Resztę listów rozesłałem, część oddałem osobiście. Jedyną osobą, którą pamiętam z nazwiska, jest kol. Andrzej Pawlik, chyba z „Armatury”, pamiętam też, że gryps jego oddałem w aptece przy ul. Starowiślnej.

Są to moje pierwsze, pisane na gorąco wspomnienia wywołane odkryciem strony poświęconej osobom represjonowanym w Wojskowym Obozie Specjalnym nr VI w Czerwonym Borze. 25 lat wymazuje wiele zdarzeń, ludzi, którzy wówczas wraz z nami, nie waham się użyć tych słów, tworzyli historię. Dobrze się dzieje, że ci, którzy byli wówczas w centrum wydarzeń, wręcz je kreowali, chcą o tym opowiadać, dzielić się z innymi tymi również małymi epizodami naszej wspólnej drogi do wolności. Bo walka o wolność, to nie tylko Komańcza, Załęże, czy inne historie na dziesiątą stronę opisane na tonach papieru, ale również mało znane epizody, którego jeszcze mniejszym epizodem była moja w nim „rólka” – Czerwony Bór.

Pozdrawiam Jan Ostroga

STALOWA WOLA

Wspomnienia z Czerwonego Boru

Najpierw przepychanki w RKU. Bezwzględnie nie respektowano żadnych dokumentów (np. zaświadczenia lekarskie), które mogłyby odwołać nakaz wyjazdu do Czerwonego Boru do Wojskowego Obozu Specjalnego nr VI, oficjalnie na ćwiczenia wojskowe w jednostce JW 3466. W efekcie w obozie byli inwalidzi, ktoś w gipsie do pasa, ktoś bez palców u prawej ręki...

Na początku listopada musieliśmy jechać. Na dworcu w Stalowej Woli wszystkie światła były wyłączone, żeby nie było widać tych, którzy nas odprowadzali, albo żeby nie było wiadomo ilu nas jedzie. W nocy przesiadka w Warszawie i rano dotarliśmy do Zambrowa. Część samochodami pojechała do Czerwonego Boru, część odmówiła jazdy samochodami i dotarła wieczorem. Ci zakwaterowani zostali dopiero następnego dnia – noc przespali jeszcze w cywilnych ciuchach.

Obóz składał się z drewnianych baraków (stare wagony). Na skraju był pawilon z umywalkami, prysznicami i ubikacjami. W baraku spało 16 osób. Była też koza – piecyk żelazny, który ogrzewał nas nocą. W dzień, kiedy chorzy zostawali w barakach, ścigali nas za palenie w piecyku. Kiedyś jeden z poruczników (dowódca plutonu) zalał rozgrzany piecyk wodą, aż pękła blacha. Chłopcy straszyli go potem, że doniosą, że zniszczył mienie wojskowe.

czytaj całość

LUBLIN

Czerwony Bór, polski gułag '82

Październik ‘82: Kilkudziesięciu lubelskich działaczy Solidarności wezwano do Wojskowej Komendy Uzupełnień w Lublinie, gdzie otrzymali powołania do wojska. Już 5 listopada wyjeżdżają w nieznane, w sam środek leśnej głuszy na Podlasiu. Mieszkają w nie ogrzewanych bydlęcych wagonach. W trzaskającym mrozie budują drogę ze śniegu. Codziennie są przesłuchiwani przez oficerów WSW i nakłaniani do współpracy. Nie wrócicie już stąd, słyszą. Tu będzie drugi Katyń. Władysław Kuś, uczestnik strajków i pacyfikacji WSK Świdnik, nigdy nie był w wojsku. 29 października ‘82 na wezwanie do WKU na ulicy Spadochroniarzy w Lublinie przyszedł myśląc, że chodzi o uzupełnienie dokumentów. - Wszystko trwało bardzo krótko. Dostałem powołanie na 5 listopada. Jednostka: Czerwony Bór. Spojrzałem na mapę, nigdzie nie było takiej wsi. Gdzie oni nas wywożą? - pomyślałem.

Koniec złudzeń

Na swoją kolejkę czekało ponad 50 mężczyzn, którzy doskonale znali się z działalności opozycyjnej. Byli z Lublina, Kraśnika, Świdnika i Łęcznej. W różnym wieku. Niektórzy niepełnosprawni i schorowani. Łączyło ich jedno: wszyscy działali w Solidarności. - Zobaczyłem samych znajomych z opozycji i nie miałem wątpliwości, że to podstęp - wspomina Włodzimierz Blajerski, który także otrzymał wezwanie do WKU. - Po prostu stamtąd uciekłem. Na dwa tygodnie pod zmienionym nazwiskiem skryłem się w szpitalu. To mnie uratowało. Inni nie mieli takich możliwości. - Byłem podoficerem czynnej służby wojskowej. Za odmowę wykonania rozkazu groziła kara śmierci - mówi Józef Godlewski, powołany tego samego dnia do Czerwonego Boru. - Nie miałem gdzie się ukryć. A poza tym, chciałem wierzyć, że nas naprawdę biorą do wojska.

Złudzenia prysły już w pociągu

Podróż z Lublina do tajemniczego Czerwonego Boru trwała ponad 10 godzin. Po drodze wsiadali mężczyźni wcieleni do wojska w Krakowie, Nowej Hucie, Wrocławiu, Łodzi, Gdańsku… W sumie ponad pół tysiąca osób. - Nikt nie wiedział, gdzie nas wiozą, co to za jednostka - wspomina Kuś. - Ale już wiedzieliśmy, że nie jedziemy tam przypadkowo, skoro wśród nas są sami działacze opozycji.

Strach zdegradowanych

O 3 nad ranem pociąg stanął w szczerym polu. Na “żołnierzy” czekało dwóch wojskowych. Pięć kilometrów konwojowali ich w głąb lasu. Kiedy stanęli pod szlabanem prowadzącym do jednostki wojskowej, padł krótki rozkaz: Żadnych rozmów! Cisza! Wszystko, co będzie się tutaj działo, zostaje objęte ścisłą tajemnicą wojskową. Potem kilka godzin czekania w zimnym, ciasnym baraku na dalsze rozkazy. Potem strzyżenie i golenie. - Kazali nam się przebrać w polowe mundury - wspomina Godlewski. - Bez pagonów, choć przecież byli wśród nas oficerowie. Tak, jakbyśmy wszyscy w jednej chwili zostali zdegradowani. Nie dostaliśmy broni… i wtedy stało się jasne, że pod przykrywką wojska szykują nam coś zupełnie innego. Strach było nawet myśleć, co.

Zrobimy wam Katyń

Mężczyzn skoszarowano po 50 w barakach. Barak to były trzy bydlęce wagony. Takich baraków - gotowych na przyjęcie nawet 2 tys. ludzi - było kilkadziesiąt. W środku piecyk na drewno, który miał ogrzewać barak przy 15-stopniowym mrozie. I jeszcze metalowe piętrowe łóżka. Wszystko. - W nocy zaczęliśmy przymarzać do łóżek. Ci, którzy spali dalej od „kozy” zamieniali się na łóżka z tymi, którzy spali bliżej. Przy piecyku całą noc ktoś dyżurował, bo inaczej byśmy tam po prostu pomarli z zimna - opowiada Kuś. Pierwszy ranek zaczął się od musztry. Poszli wszyscy, także chorzy i niepełnosprawni: - Bez palców u rąk, z jedną nogą krótszą, długą dłuższą, chorzy na serce - wylicza Godlewski. - Ja sam miałem krwawiące wrzody. Tamtych to nie interesowało. - Chodziło ot to, żeby nas przeczołgać, upokorzyć, zastraszyć - dodaje Władysław Kuś. - Jeden z oficerów powiedział: Zapomnijcie o powrocie do domu. Obok na poligonie stacjonują radzieckie wojska. Zrobią wam tu drugi Katyń.

czytaj całość

Lista osób represjonowanych

w Wojskowych Obozach Specjalnych

Lista nie jest kompletna, nadal próbujemy się policzyć. Proszę o uzupełnianie. Jeżeli nie ma Cię na liście skotaktuj się ze mną.

(Po klknięciu na nazwisko wyróżnione kolorem niebieskim zostanie uruchomiony biogram)

Leszek Jaranowski

KRAKÓW

Atłasiński Bogusław	Krawczyk Jerzy (TW „Waga”)	śp. Pompa Franciszek
Baran Andrzej	Krupa Janusz	Pyrek Adam
Bielecki Zbigniew	Kural Marek	Pyzik Antoni
Brodacki Wiesław	Król Józef	Rogozik Leszek
Charmas Jerzy	Kwaśniak Waldemar	Rusek Stanisław
Chodźko Adam	Łapczyński Kazimierz	Rusnarczyk Ryszard
Czajkowski Marek	Małyska Mieczysław	Ryba Mirosław
Czarnecki Jan	Meissner Jakub	Siatka Adam
Daniel Wojciech	Mroczek Stanisław	Szczypczyński Tadeusz
Dobkowski Eugeniusz	Niestój Zenon	Tarnowski Jan
Farys Stanisław	Nosek Zbigniew	Tomaszewski Ryszard
Jakubowski Roman	Ostroga Jan	Wiącek Jan
Jaranowski Leszek	Ostrowski Tadeusz	Wołek Andrzej
Kalina Wacław	Panek Tadeusz	Zyguła Janusz
Kantor Bogusław	Pawlik Andrzej	Zyska Janusz
Kietliński Jan	Pędziwiatr Wiesław

STALOWA WOLA

Barwiński Andrzej	Belina Maciej	Bełczowski Zdzisław
Dziura Waldemar	Główka Wiesław	Kopeczek Jerzy
Maczurad Kazimierz	Mazur Leszek	Pietroniec Józef
Rutkowski Zdzisław	Sianożęcki Ryszard	Tomczyk Edward
Tofil Marian	Wojtas Wiesław	Gilarowski Zbigniew
Hławaczek Jerzy	Kuraś Józef	Gawron Adam
Haniecki Edward	Derus Józef	Golonka Ryszard
Grochal Wiesław	Wojciechowski Piotr	Piskorowski Janusz
Edmund Myszka

LUBLIN

śp. Bartosiewicz Waldemar	Durakiewicz Paweł	Godlewski Józef
Kuczera Ryszard	Góźdź Zbigniew	Makenson Robert
Ryczek Grzegorz	Staszewski Marek	Stec Antoni
Tabiszewski Marian	śp. Typiak Andrzej	Waiss Janusz
Poźniak Mirosław	Kutyła Marek	Wierzbicki Stanisław
Obrośliński Zbigniew	Kruk Henryk	Bielecki Teofil

OPOLE LUBELSKIE

Ikar Henryk

ŚWIDNIK

Kuś Władysław

Rudnicki Józef

KONIN

Adamczyk Andrzej	Białkowski Ryszard	Kamiński Grzegorz
Okoń Edmund

GDAŃSK

Zieliński Tadeusz	Amrożewski Jan	Kula Zbigniew
Łazarewicz Marian	Bąkowski Stanisław	Kokot Marian
Dudek Mirosław

GDYNIA

Kozłowski Janusz

BIAŁYSTOK

Borowski Wiesław	Charytonowicz Wojciech	Długokiński Zdzisław
Gołębiowski Tomasz	Kowalewski Janusz	Krupienko Tadeusz
Łapiński Henryk	Pruszyński Władysław	Sienicki Zygmunt
Zaniewski Jan	Zieniewicz Marek	Żyłka Jacek
Nieczaj Waldemar	Redlarski Bogumił	Tobijański Zbigniew
Moreiniak Antoni	Soczyński Andrzej	Panasewicz Andrzej
Pryzmont Andrzej

RZESZÓW

Alot Stanisław	Biały Stanisław	Godzic Roman
Hady Marian	Krztoń Marian	Popek Bogdan
Roman Adam	Maciejewski Henryk	Rędziniak Tadeusz
Buczek Janusz	Jakim Roman	Bieda Piotr
Pruchnik Ryszard	Szczepański Józef	Rak Jan
Kazimierski Zbigniew	Zubel Tadeusz

DĘBICA

Pasieka Bogdan

ŁAŃCUT

Jaworski Leszek

JASŁO

Faber Kazimierz	Galon Stanisław	Jurczyk Adam
Kachlik Andrzej	Maciejowski Ryszard	Poniatowski Kazimierz

KROSNO

Fil Aleksander	Fryc Stanisław	Kopczak Czesław
Masłyk Jan

SANOK

Janiszewski Krzysztof	Tomczewski Edward	Rychter Piotr
Lachowicz Piotr (m. Zagórz)

TARNÓW

Tupek Bolesław

BEŁCHATÓW

Paszkowski Jan

STARACHOWICE

Drygulski Stanisław	Krupa Adam	Nowak Leszek
śp. Wiktorowski Tadeusz	Żmudziński Bogusław	Niewiadomski Marek
Kowalczyk Krzysztof

MIELEC

Wyrzykowski Marek	Bryła Jerzy	Kupiś Jacenty
Koziniak Stanisław	Fudali Krzysztof	Maj Adam

BIELSKO BIAŁA

Cichy Marek	Czernecki Stanisław	Krywult Jerzy
Pierzchalski Zbigniew	Widyna Eugeniusz	Genc Janusz

OLSZTYN

Daszkowski Jerzy

Grajżul Zdzisław

Kusaj Jerzy

TARNOBRZEG

Grzybowski Tadeusz	Kijanka Stanisław	Ptak Andrzej
Sobieniak Antoni	Myszka Edmund	Pałeczka Bronisław
Bielecki Tadeusz	Chyla Stefan

SANDOMIERZ

Las Jerzy

BYDGOSZCZ

Dzierżykraj-Lipowicz Marian	Koc Bogusław	Lewandowski Jarosław
Marynowski Jan	Zawadzki Ireneusz	Ożga Antoni
Szatkiewicz Eugeniusz

PUŁAWY

Głos Witold	Płóciennik Bogdan	Zubowski Zbigniew
Sikora Grzegorz	Kustra Jerzy

ŻYRARDÓW

Oskiera Krzysztof

Pałac Krzysztof

Żak Jan

ŁÓDŹ

Karbowski Paweł	Kowalik Marek	Stasiak Bogdan
Wódz Kazimierz	śp. Kuchciak Zdzisław	Rogoziński Piotr
Błaszczyk Mieczysław

ŁOWICZ

Gędek Wojciech

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

Migdał Janusz

SKIERNIEWICE

Ciechanowski Marek

KĘTY

Stanecki Jacek (śp.?)

TYCHY

Songin Zenon

GRUDZIĄDZ

Żynda Wenancjusz

Jodła Zygmunt

KIELCE

Jagłowski Robert	Nowak Jacek	Skarżyński Mirosław
Skopowski Marek	Żak Bogusław	Chmielowski Janusz
Radek Andrzej	Tchórz Lucjan	Szrek Jacek
Kopeć Tadeusz	Kraj Stefan

WARSZAWA

Nowak Jacek	Pachla Jerzy	Rosiński Marek
Podgórzak Wojciech	Szubiński Marek	Wodarczyk Wojciech
Szczęsny Piotr

KOSZALIN

Brach Józef	Juszkiewicz Zbigniew	Kacperek Jerzy
Nowak Zbigniew	Szubiński Zbigniew	Szczeklik Zbigniew

TCZEW

Bielecki Józef

Lamkiewicz Leszek

KOŁOBRZEG

Grudnik Janusz	Dekaban Mieczysław	Juszkiewicz Zbigniew
Nowak Zbigniew

RADOM

Chojnacki Wojciech

Czubak Marek

SKARŻYSKO KAMIENNA

Staniszko Ryszard

Chudzik Krzysztof

TORUŃ

Churski Andrzej	Zieliński Zbigniew	Seliga Marek
Wróblewski Zbigniew

SZCZECIN

Kozyra Władysław	Mync Piotr	Szerszeń Krzysztof
Zuzankiewicz Waldemar	s.p. Kozakowski Waldemar	Stachal Henryk
Hnatkowski Franciszek

SŁUPSK

Zasada Roman

Sochaczewski Zdzisław

LĘBORK

Stankiewicz Teodor

Mielewczyk Jerzy

Klein Jerzy

OSTRÓDA

Godlewski Włodzimierz

Lubaszewski Tadeusz

BIAŁOGARD

Grabosz Robert

ZAMOŚĆ

Serafin Janusz

PŁOCK

Brant Jerzy	Kaca Józef	Kupiecki Eryk
Krawczyk Mieczysław	Porębski Wiesław	Szymański Marek
Zółtowski Jan

KĘTRZYN

Lany Jerzy

Symołon Hieronim

KRAŚNIK

Lenart Edward	Pyzik Antoni	Tuderek Kazimierz
Zbytniewski Wiesław	Posyniak Józef	Kazula Andrzej
Ciastek Tomasz

POŁANIEC

Skowron Zbigniew

URZĘDÓW

Popłoński Marek

Gawdzik Wiesław

ŁYSOMICE

Wróblewski Zbigniew

CZERNICHÓW

Martyna Franciszek

STASZÓW

Sobieniak Tolek

Nasternak Roman

Ptak Andrzej

LUBARTÓW

Gregorowicz Grzegorz

KONSTANTYNÓW

Kowalik Marek

ŁASKARZEW

Kliczek Marek

OŻARÓW

Koźlecki Jacek

ŁĘCZNA

Andrzejkiewicz Jan	Matysiak Józef	Mińczuk Stanisław
Gruca Zbigniew

STARGARD SZCZECIŃSKI

Kwaśny Andrzej	Łucko Czesław	Seredyński Olek
Stachowiak Józef

USTRZYKI DOLNE

Kot Jan

OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI

Siwoń Jerzy

Żak Bogusław

Dworucha Wojciech

SKARŻYSKO KAMIENNA

Chudzik Krzysztof

WŁOCŁAWEK

Smoliński Czesław

Jankowski Jerzy

Lewandowski Wojciech

NISKO

Trzuskot Eugeniusz

Pawlus Jan

KRĘPA

Ćwikła Bogdan

DZIERŻĘCIN

Węgłowski Tadeusz

UNISŁAW

Nowak Paweł

HUTA DĄBROWA (PODOSIE)

Deres Zenon

RYTWIANY

Krawiec Wacław

RUMIA

Jachmiński Janusz

ŁEBIEŃ

Ćwikła Bogdan

DZIERZKOWICE

Ciastek Tadeusz

ZWIĘCZYCA

Rak Jan

BRZEG

Zawadzki Ireneusz

CHYBIE-MNICH

Krzywda Marian

CHOROSZCZ

Krupiński Kazimierz

CZUDEC

Sanecki Kazimierz

CZERWIN

Dobkowski Eugeniusz

BARSZCZEWO

Gąsowski Tadeusz

ŁOMŻA

Malinowski Józef

TRZEBNICA

Tadeusiewicz Andrzej

WROCŁAW

Antczak Zbigniew

Marcin Dąbrowski – historyk z lubelskiego IPN

To nie przypadek, że 2 listopada ‘82 powołano do "wojska” tak dużą grupę działaczy Solidarności z całego kraju. 8 października sejm PRL uchwalił nową ustawę o związkach zawodowych, która przekreślała szanse na reaktywację Solidarności.
W odpowiedzi na to 9 października roku podziemne władze związkowe wezwały działaczy do zorganizowania 10 listopada strajku generalnego. To miała być równocześnie rocznica zarejestrowania Solidarności w ‘80 roku. 11-13 października już zaczęły się pierwsze zamieszki w kraju. Trzeba było coś z tym zrobić, tym bardziej, że władze szykowały się do zniesienia stanu wojennego. Wymyślono więc unieszkodliwienie działaczy Solidarności poprzez masowe wcielenie ich do wojska. Najwięcej osób było z krakowskiego, lubelskiego, gdańskiego, wrocławskiego
i z Wielkopolski. Nie ma wątpliwości, że miało to charakter represyjny.

To był szczególnie dotkliwy obóz internowania, o którym wiemy dziś jedynie z relacji świadków.

Marcin Dąbrowski

List do Premiera RP pana Donalda Tuska Warszawa 17 marca 2008

w sprawie projektu ustawy „o uprawnieniach kombatantów, uczestników walki cywilnej lat 1914-1945, działaczy opozycji wobec dyktatury komunistycznej oraz niektórych ofiar represji systemów totalitarnych"

(dotyczy również osób internowanych w Wojskowych Obozach Specjalnych)

pełny tekst listu >

Odpowiedź z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej:

1) ..."uprzejmie informuję, ze projekt był już przedmiotem szerokich konsultacji społecznych głównie w środowiskach kombatantów i osób represjonowanych i zyskał ich akceptację. Ponadto projekt został przyjęty przez Komitet Rady Ministrów. W związku z powyższym uprzejmie informuję, że na obecnym etapie prac legislacyjnych wprowadzanie zmian w projekcie ustawy nie jest możliwe."

2) Konsultacje międzyresortowe i społeczne.
Projekt ustawy został przesłany do uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji
z następującymi partnerami społecznymi:

1) Forum Związków Zawodowych;
2) NSZZ „Solidarność”;
3) NSZZ „Solidarność 80”;
4) Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych;
5) Konfederacją Pracodawców Polskich;
6) Konfederacją Pracodawców Prywatnych;
7) Business Centre Club;
8) Ogólnopolskim Stowarzyszeniem Internowanych Represjonowanych;
9) Związkiem śołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych;
10) Związkiem Represjonowanych Politycznie „śołnierzy- Górników”;
11) Związkiem „Solidarność” Polskich Kombatantów;
12) Klubem Kombatantów 4 Pomorskiej Dywizji Piechoty im. Jana Kilińskiego;
13) Związkiem Inwalidów Wojennych;
14) Radą do Spraw Kombatantów i Inwalidów Wojennych;
15) Krajową Radą Sądownictwa;
16) Instytutem Pamięci Narodowej.

W związku z powyższym apeluję o lobowanie wśród posłów i senatorów. Zachęcam wszystkich kolegów mających tzw. "dojścia" o przekazywanie do biur poselskich posiadanej wiedzy, czym były Wojskowe Obozy Specjalne. Jednocześnie upoważniamy do występowania również i w obronie naszych interesów kolegę Józefa Pinterę, szefa bratniego Stowarzyszenia Chełmiaków. Nie możemy przegapić tej sprawy. Wnioski chłopaków występujących na drogę sądową są odrzucane z powodów formalnych. (Płytę DVD o Wojskowych Obozach Specjalnych można nabyć nie koniecznie drogą kupna kontaktując się ze mną.)

Leszek Jaranowski

STANOWISKO SOLIDARNOŚCI WALCZĄCEJ

przedstawione na spotkaniu Grupy Roboczej Środowisk Opozycji Antykomunistycznej w Warszawie dnia 15 marca 20008 r.
W SPRAWIE

Ustawy z dnia 19 września 2007 (DU 2007 nr 191 poz. 1372)

– o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

(W sprawie: zadośćuczynienia i odszkodowania)

Obowiązująca, znowelizowana ustawa wprowadza podział naszego środowiska byłych represjonowanych PRL – na lepszych i gorszych. Na tych pierwszej kategorii i dalszych. Uprawnienia do ubiegania się o roszczenia i zadośćuczynienie nadaje niewielkiej grupy osób. Wszystkim pozostałym, którzy w różny sposób podejmowali się działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, Ustawa daje tylko złudną nadzieję na możliwość uzyskania zadośćuczynienia.

Pominięci mogą być nawet ci, którzy otrzymali wysokie odznaczenia państwowe, jak i ci, którym unieważniono wyroki z inicjatywy państwa w latach 90.

Możliwości ubiegania się o zadośćuczynienie nie mają osoby, które działały i były represjonowane w latach stanu wojennego, ci, którzy ukrywali się w stanie wojennym, a nie byli aresztowani i internowani. Albo ci, którzy pod wpływem represji UB za działalność związkową zostali zmuszeni do zwolnienia się z pracy – niekoniecznie na podstawie wypowiedzenia ze strony zakładu pracy. Również ci, którym w stanie wojennym aparat represji uprzykrzał życie w inny sposób, np. poprzez blokowanie możliwości podjęcia innej pracy, „lipne sprawy”, wytaczane przez urzędy skarbowe, albo represje, groźby i działania wobec członków rodzin. W końcu nie mogą ubiegać się o zadośćuczynienie rodziny zamordowanych.

Z niepokojem też zauważamy, że pojawiające się orzecznictwo sądowe ujawnia braki i niedopracowania ustawowe. Dostrzegamy też, że ustawa nie jest powszechnie znana, a obowiązujący zawężający termin (jednego roku) składania wniosków w sprawie zadośćuczynienia jest zbyt krótki. Naszym zdaniem powinien on być przedłużony bezterminowo. Oczekujemy takich zmian prawa – Kodeksu karnego, cywilnego oraz pracy, aby nasze wnioski nie były oddalane z powodu przedawnienia. Oczekujemy zwolnienia z opłat sądowych nie tylko w sprawach toczących się przed Sądem Karnym, ale i pozostałymi.

Naszym zdaniem wymienione przykłady, a pominięte w uchwalonej ustawie, powinny być rozpatrywane na gruncie art. 417 Kodeksu cywilnego.

Wymieniany powyżej katalog represji aparatu państwowego wobec nas, jak i inne zmiany prawa, powinien być w ł ą c z o n y do pilnej nowelizacji niniejszej ustawy.

Proszę nas nie dzielić – wszyscy w stanie wojennym ryzykowaliśmy naszą wolnością, spokojem i bezpieczeństwem naszych rodzin. Niech sądy podejmują sprawiedliwe wyroki.

Przewodniczący Stowarzyszenia

Solidarność Walcząca

Kornel Morawiecki

Adresaci:

Prezydent RP,

Premier,

Marszałkowie Sejmu i Senatu,

Kluby Poselskie PiS, PO, PSL

w Specjalnych Obozach Wojskowych w latach 1982-1983

Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej strony w jakiejkolwiek postaci bez wiedzy i zgody jest zabronione. Publikowanie, wykonywanie kopii na dowolnych nośnikach powoduje naruszenie praw autorskich.

W sprawach udostępnienia materiałów proszę się kontaktować z autorem strony Leszkiem Jaranowskim.